Hasankeyf’in 12 bin yıllık geçmişi 'yeni yüzü'yle tahrip edildi

Devletin resmi ajansı Anadolu Ajansı (AA) üzerine beton dökülen 12 bin yıllık tarihi kenti sular altında bırakan barajın reklamını yaparken, dolgu yapılan Saha Vadisi’nde şimdiden göçüklerin oluştuğu ortaya çıktı. 

Devlet Su İşleri (DSİ) tarafından yapılan adı Veysel Eroğlu olarak değiştirilen Ilısu Barajı, 12 bin yıllık tarihe sahip Hasankeyf ile birlikte 199 yerleşim yerini yuttu.

Barajın yarattığı yıkım devam ederken, hükümet yetkilileri ve devletin resmi ajansı, su altında kalan Hasankeyf’in 12 bin yıllık tarihi yerine tarihe dökülen beton ile göletin oluşturduğu maviliği kamuoyuna yansıttı. 

Anadolu Ajansı’nın (AA) “Hasankeyf yeni yüzüyle misafirlerini bekliyor” başlıklı haberiyle paylaştığı fotoğraflar kamuoyunda tepkilere neden oldu. Yurttaşlar, siyasetçiler ve sivil toplum örgütleri temsilcileri, sosyal medya hesaplarında tarihi kentin silueti ile servis edilen fotoğrafları bir arada paylaşarak tepkilerini dile getirdi. 

Dicle Nehri ve Dicle Vadisi'nin önemli duraklarından biri olan antik kent Hasankeyf, Moğol İstilası'nda dahi ayakta kalmayı başarırken, yapılan baraj ile birlikte binlerce yıllık tarihi siluet yok edildi.

Hasankeyf'in önemli anıt eserleri arasında bulunan Zeynelbey Türbesi, Artuklu Hamamı, İmam Abdullah Zaviyesi, Orta Kapı, Süleyman Han Camisi külliyesi, Taç Kapı vb. eserler yerlerinden sökülüp üç kilometre uzaklıkta bulunan Arkeopark alanına taşındı.

Tarihi anıt eserlerin yerinden koparılması sonrası yüzlerce mağara ise “koruma” adı altında betona gömülerek sular altında bırakıldı. Sadece anıt eserlerden ibaret olmayan Hasankeyf'te yeterince kazı yapılmaması nedeniyle halen keşfedilmemiş binlerce yıllık tarihi bulguların var olduğu tahmin ediliyor. 

Geçtiğimiz haftalarda tarihi Hasankeyf'te bulunan 900 yıllık Küçük Saray, sızma sonucu sulara gömüldü. Kabartmaların bulunduğu pencereye kadar suların ulaşmasıyla Kültür Bakanlığı ve inşaat firma yetkililerinin başlattığı su tahliyesine ara verildi.

Tahliye ile birlikte Saraya daha fazla su sızarken, barajdaki su kotunun beş metre kadar aşağı inmesi durumunda Küçük Saray'a suyun sızdığı alanların yeniden onarılacağı ifade ediliyor. Bu arada suyun verdiği zarar nedeniyle sarayın yıkılma tehlikesinin de bulunduğu belirtiliyor.

Beton ile doldurulan alanların yanı sıra kaya parçalarıyla doldurulan Saha Vadisi'nin birçok yerinde göçükler oluştu.

Kale çevresinde bulunan bazı duvarlarda bu nedenle yıkımlar oluşurken, Saha Vadisi'nde önlem alınmaması durumunda ilerleyen dönemlerde daha büyük yıkımlar gerçekleşebileceği ifade ediliyor. Yaşanan yıkımlar nedeni ile arka vadilerden tarihi Saha Vadisi'ne girişler ise tel örgülerle kapatıldı.

Bu alanda nasıl bir çalışma yapılacağı ise henüz bilinmiyor.(MA / Metin Yoksu)