ÇAYKUR'dan kaçak çaya karşı Kürt açılımı...

Çay İşletmeleri Genel Müdürlüğü (ÇAYKUR), Doğu ve Güneydoğu illerindeki kaçak çay tüketiminin engellemek için harekete geçti. ‘Mezopotamya’ adıyla bölge illerinde kampanya başlatan ÇAYKUR’un hedefi kaçak çay tiryakilerinin tercihini değiştirmek. 

Kürt illerinde aylık bin 300 ile bin 500 ton kaçak çayın kullanıldığı belirtiliyor. 

ÇAYKUR, Kürtlerin kaçak çay olarak bilinen Seylan Çayı'ndan yana kullandıkları çay tercihini değiştirmek amacıyla, GAP Çaydan sonra bu sefer şansını farklı bir çayla denemek istiyor.

Çay tiryakisi Kürtlerin gönlünü almak için 20 Kürt ilinde piyasaya sürdüğü çayın ismi, "Mezopotamya". ÇAYKUR, Diyarbakır, Şanlıurfa, Antep, Tunceli, Mersin, Mardin, Bingöl, Hatay, Malatya, Batman, Van, Elazığ, Bitlis, Muş, Hakkari, Şırnak, Siirt, Ağrı, Adıyaman ve Adana'daki Kürt çay tiryakilerinin çay tercihini değiştirmeyi hedefliyor. 

Söz konusu illerde, billboardlarda Mezopotamya Çayı'nın tanıtımını başlatan ÇAYKUR, kentteki reklamlarında "Diyarbakır bu çayın tiryakisi olacak" sloganını kullanıyor.

Çay paketi üzerinde Kürt kilim ve halı motifini kullanan ÇAYKUR, marketlerde 400 gramı 17 TL'den piyasaya sürdüğü çayın tüketilmesi için Kürtçe üzerinden tiryakilere göz kırpıyor. Paketin alt sloganı olarak "Sevdiğiniz demlerde, yepyeni bir lezzet" tercih edilmiş. 

Mezopotamya Çayı, ÇAYKUR'un, Kürtlerin çay alışkanlığını değiştirmek için attığı ilk adım değil. Kürtlerin damak tadını değiştirmek için başlatılan mücadele Türkiye'nin yaygın olarak çay üretimini başlattığı 1960-1965'e dayanıyor.

Bu dönemde, Türk çayının tüketimini teşvik etmek amacıyla, çay ithalatı yasaklanmaya başlandı. Ancak; bu adım Kürtlerin çayla tanışıklığını sağlayan ve ismini üretildiği Srilanka'nın Seylan bölgesinden alan Seylan Çayı alışkanlığını değiştirmeye yetmedi. Kürtler Iran, Irak ve Suriye'deki Kürt bölgeleri üzerinden kaçak yollarla Türkiye'ye sokulduğu için kaçak çay olarak adlandırılan Seylan Çayı'yla damaklarını tatlandırmayı sürdürdü.

Yasaklama, Kürtlerin çay alışkanlığını değiştirmeye yetmeyince bir devlet teşekkülü olan Çay İşletmeleri Genel Müdürlüğü (ÇAYKUR) 1980'lerde şansını, ismini "Güneydoğu Anadolu Projesi"nden alan GAP Çayla denedi; ancak başarısız oldu.

Kürtlerin çay alışkanlığını değiştirmek işe yaramayınca vergiler yüksek tutularak Seylan Çayı'nın ithalatı önündeki engeller kaldırıldı.

Ne dönemin Osmaniye Valisi Celalettin Cerah'ın "kaçak çay içmenin vatan hainliği" olduğu sözleri ne devletin Kürtlerin çay tercihini değiştirme politikası, ne de kaçak çaya uygulanan yüksek vergiler Kürtlerin alışkanlığını değiştirebildi. 

Kendilerine karşı başlatılan "damak tadı değiştirme mücadelesinin" 60 yıllık galibi çay tiryakisi Kürtler, Mezopotamya Çayı üzerinden yeni bir raunt başlatan ÇAYKUR'un bu denemesinin de başarısız olacağı görüşünde.

Tiryakiler, bunun nedeni olarak iç piyasaya sürülen Türk çayının elek altı diye tabir edilen düşük kalite olması, aroması ve geniş yapraklı olmasıyla nedeniyle Seylan Çayının verdiği tadı verememesi olarak görüyor.

(Mezopotomya Ajansı)